Przejęcie lokalu komunalnego po zmarłym najemcy

2009-11-17

Mieszkania i lokale komunalne nie są objęte prawem dziedziczenia. Rodzina zamieszkującego je wcześniej lokatora nie odziedziczy więc po nim mieszkania. Może jednak starać się o wstąpienie w stosunek najmu.

Istnieją dwie podstawowe różnice, między wstępowanie w umowę najmu a zawarciem zwykłej umowy najmu. Po pierwsze, członek rodziny zmarłego lokatora lokalu komunalnego wstępując w umowę najmu kontynuuje ją na dotychczasowych warunkach. Wtedy umowa najmu zmieniana jest tylko jednostronnie, dlatego też, np. wysokość czynszu pozostaje bez zmian.

Po drugie, krewny wstępujący w stosunek najmu po zmarłym lokatorze lokalu komunalnego ma prawo sądowego egzekwowania wynajęcia mieszkania od właściciela lokalu. W przypadku zawarcia umowy najmu nie ma takiego obostrzenia. Tylko gmina decyduje, czy chce zawrzeć taka umowę i nikt nie może jej do tego sądowo przymusić.

O wstąpieniu w stosunek najmu po zmarłym najemcy lokalu komunalnego art. 691 kodeksu cywilnego. Mogą się o to ubiegać następujące osoby z kręgu rodziny zmarłego: wdowa lub wdowiec ( jednakże nie mogą być oni wcześniej współnajemcami lokalu!), dzieci i ich współmałżonkowie, konkubent lub konkubina zmarłego. Mają również do tego prawo osoby, wobec których zmarły najemca miał obowiązek świadczeń alimentacyjnych ( np. wnuki zmarłego najemcy).

Częstym zjawiskiem jest to, że wnuk lub inna osoba z kręgu osób wymienionych powyżej, melduje się u najemcy lokalu, błędnie sądząc, że to da jej prawo do wstąpienia w umowę najmu po śmierci lokatora. Niestety, sam meldunek nie wystarczy. Przepis stawia wymóg, że zameldowana osoba zobowiązuje się do stałego zamieszkiwania z najemcą do chwili jego śmierci, co praktycznie oznacza wspólne prowadzenie gospodarstwa. By ustalić, czy takie zamieszkiwanie miało faktycznie miejsce, gmina przeprowadza wywiad środowiskowy.

Warto również pamiętać o zmianach jakie zaszły w prawie do wstępowania w stosunek najmu po zmarłym lokatorze mieszkania komunalnego, a które głównie dotyczyło wnuków zmarłego. Do roku 2003 wszyscy wnukowie mieli prawo wstępować po dziadkach w stosunek najmu. Od 2003 roku Obecnie prawo wstępowania w stosunek najmu mają tylko ci, których dziadkowie utrzymywali przed śmiercią. Inni wnukowie mogą się jedynie ubiegać w gminie o zawarcie nowej umowy najmu. Zgodność powyższej nowelizacji z konstytucja potwierdził Trybunał Konstytucyjny 1 lipca 2003 r. (sygn. P31/02).

Osoba ubiegająca się o wstąpienie w stosunek najmu po zmarłym krewnym zamieszkującym lokal komunalny powinna dostarczyć gminie następujące dokumenty: wniosek o wstąpienie w stosunek najmu, akt zgonu najemcy, decyzję o przydziale lokalu lub umowę najmu zmarłego najemcy, zaświadczenie o zameldowaniu w tym lokalu.

W niektórych gminach konieczne jest również dostarczenie opinii administratora budynku, w którym mieszkał zmarły. Można również do wniosku dołączyć pisemne oświadczenia sąsiadów, że starający się o mieszkanie mieszkał faktycznie ze zmarłym najemcą.